هیچ کی نفهمه، شما که خودتون می فهمید

در فیلم جدایی نادر از سیمین دیالوگی بود که به قول بازاریابان دیجیتال «وایرال» شد.

نادر (پیمان معادی): ایشون یه دلیل برا من بیاره چرا باید تو این موقعیت پاشیم بریم خارج؟ / سیمین (لیلا حاتمی): تو یه دلیل بیار چرا باید بمونیم؟ / نادر: من هزار تا دلیل برات میارم. / سیمین: یکیشو بگو. / نادر: یکیش پدرم، من پدرمو نمی تونم ول کنم، بازم بگم؟! / سیمین: ولی زنتو… می تونی ول کنی! / نادر: من کی تورو ول کردم؟ تو منو کشوندی دادگاه، تو برای من دادخواست طلاق فرستادی! / ۱سیمین: اون نمی فهمه که تو پسرشی؟ / نادر: من که می فهمم اون پدرمه

بسیاری از آن برای یادآوری ارزش و علت حمایت از والدین سالمند استفاده کردند، که به حق ارزشی مهم است. اما به نظر نگارنده، این دیالوگ به غیر از ارزش فوق، می تواند دلیلی باشد بر مفهومی که پرچمداری اش می کند. (یا لاقل من برای مقدمه بحث از آن استفاده کردم.!)

سوال اساسی این است: «آیا در رفتارهای روزمره و تعاملاتمان باید طبق ارزش های خود عمل کنیم یا باید درگیر بازی رقابتی نهانی شویم که در هر اجتماع «معمولی» وجود دارد. مثال می زنم: «کارمندی را در نظر بگیرید که در یک شرکت خصوصی کار می کند. (احتمالا استارت آپ) و همیشه به موقع سرکارش حاضر می شود. اما وی به مرور متوجه می شود که به موقع سرکار بودن و بازدهی از ارزش های عملی سازمانش نیست و هیچ کس به او و کارهایش توجهی نمی کند. جای او بودید چه می کردید؟» 

علت شیدایی فردی و گروهی، مشخص نبودن هدف است

توجیه کردن از علایق انسان است. البته توجیه بی منطق یا با استدلال منطقی، هر دو در محاوره توجیه نامیده می شود، اما «این  کجا و آن کجا!» فعل توجیه عموما در تعامل و مذاکرات دو تا چند نفره است. در این حالت یک نفر یا گروه سعی بر توجیه استدلالی را به باقی جمع دارند. در گفتگوی مونولوگ دورنی فرد با خودش نیز توجیه کردن یکی از ارکان است. مثلا وقتی می دانیم سیگار کشیدن بد است و بر آن اصرار داریم، حتما درگیر نوعی از فرآیند توجیه درونی هستیم. 

یکی از پایه های اساسی مناقشات بحث بر روی «هدف» و «شیوه رسیدن» به آن است.  اما اگر هدف مشخص است، چرا مناقشات در هر بحث جدی ای، همیشه هستند؟ عموما شروع مناقشات از سوالاتی با مضمون این است که آیا: «هدف وسیله را توجیه می کند؟» این سوال، پس از سوال «مرغ اول بود یا تخم مرغ» از قدیمی ترین سولات فلسفی بشر بوده است. 

واقع گرا باشیم یا چطور خام مغزمان نشویم

اصل اول واقع گرایی، صراحت در انتقال مفهوم است. پس یک راست می روم سر اصل مطلب:

مغز ما همیشه آنقدرها هم قابل اعتماد نیست. یکبار فرآیند تفکر و منطق و استدلال را مرو کنیم. اطلاعات از حس‌ها مختلف (بینایی، چشایی، بویایی، لامسه و شنوایی) به مغز می رسند. این مغز است که (بدون آنکه خودآگاه شما متوجه شود و خبردار شوید) در نهایت از داده‌های ورودی نتیجه‌گیری آخر را کرده و آن را به عنوان نتیجه گیری لحظه در حافظه ما ذخیره می‌کند. اما مغز ما چقدر راست می‌گوید؟ یا به بیانی دیگر، مغز ما چقدر در انتخابش دیکتاتور است؟ (دیکتاتور در اینجا از جنبه ی تک صدا بودن دیکتاتوری و عدم تجربه روش های جدید است.)

جالب است بدانید، مغز تنها ۱ درصد از کل داده‌هایی که در لحظه دریافت می‌کند به عنوان ‌داده‌ای کارآمد به بخش تحلیل و استدلال انتقال می‌دهد.

ویروس، قهرمان زندگی من

هر فرد برای پیشرفت در زندگی شخصی و حرفه‌ای خود، الگویی دارد. الگوی بی‌بدیل من، ویروس‌ها هستند.

ویروس، با وجود ساختار بیولوژیک ساده‌اش یک اصل را برای بقا و پیشرفت همیشه رعایت می‌کند: از یک سوراخ، فقط یکبار گزیده می‌شود.

تاریخ کیمیاگران یا پینوکیو فرارکرد، شما چطور؟

مُدها می‏‌آیند و می‏‌روند و البته تاثیرات بعضاً طولانی مدت خود را نیز دارند. یکی از مُدها این زمانه، پولدار شدن در یک شب است. دلیل این ادعای بنده نیز، صفحات گوناگون اینستاگرامی و دُکان و دَستک‏های اینور و آنور آبی است که به همه این نوید را می‏دهند: «من چیزی می‏دانم که زندگی شما را دگرگون می‏کند. ببین من چقدر پولدار و خوشبختم، تو هم بیا پولدار  خوشبخت شو.» البته به دلایل انسانی از ذکر نام‏ها خودداری می‏کنیم، به این امید که شاید در همین لحظه برخی از کرده خود پشیمان شده باشند.

از حق نگذریم و مظلوم‏پروری نکنیم، مخاطبان این دسته از صیادان نیز خود مقصرند که هرآن چیز که در زندگی دیده‏اند بدون تحلیل به زباله‏دان حافظه‏شان می‏سپارند و باز گول اولین وعده را می‏خورند. البته این گول خوردن ریشه در طمع فرد دارد. این طمع فردی است که مظلوم را مقصر ماجرا می‏کند.